De zegswijze 'Beter voorkomen dan genezen' is algemeen bekend, maar hoe is die van toepassing op de hulpdiensten?
Om te kunnen instaan voor de veiligheid van de burgers, moeten er voorzorgsmaatregelen genomen worden tegen gevaren zoals nucleaire, chemische en biologische ongevallen of brand en ontploffing.
Omdat de regelgeving meegaat met de wetenschappelijke vooruitgang en omdat men zich spiegelt aan toonvoorbeelden, vertrekt een goede preventie altijd vanuit basisnormen.
De Directie Preventie en Gebouwen heeft als voornaamste taak maatregelen voor te schrijven om ernstige schade te vermijden. Om daartoe bij te dragen, investeert de Algemene Directie onder meer in onderzoek.
Er zijn drie fondsen die de efficiëntie van dit preventiemechanisme illustreren: het Seveso-Fonds, het Nucleaire Fonds et het Fonds voor Beveiliging tegen Brand en Ontploffing.
De federale staat is verantwoordelijk voor het opstellen van basisnormen op gebied van brandpreventie.
De gewesten, de gemeenschappen en de federale overheid kunnen, elk naargelang van hun respectievelijke bevoegdheden, deze normen aanvullen met specifieke regels.
De Hoge Raad voor beveiliging tegen Brand en Ontploffing heeft een raadgevende rol. Deze raad brengt adviezen uit over elk federaal ontwerp van besluit en stelt hierbij maatregelen voor.
Het Fonds voor Beveiliging tegen Brand en Ontploffing financiert de professionele opleiding, het onderzoek en de informatieverstrekking alsook de kosten ervan.
top
De Algemene Directie heeft als opdracht grote ongevallen met gevaarlijke producten te voorkomen en de gevolgen ervan, voor de mens en zijn omgeving, te beperken.
Er worden strikte verplichtingen opgelegd aan de bedrijven waar het risico op een chemisch ongeval vrij groot is.
De uitbaters van dergelijke bedrijven moeten een bijdrage betalen aan het Seveso-Fonds. Dit fonds dekt de investeringen van de Algemene Directie inzake materieel dat noodzakelijk is voor de uitvoering van interventies waarbij gevaarlijke producten betrokken zijn. Het Fonds wordt ook aangewend voor het onderhoud van het materieel en de uitvoering van onderzoek.
top
Bij een nucleaire of radiologische ramp, voorziet de staat een noodplan.
Dankzij dit plan kan men:
- de beschermingsmaatregelen coördineren bij een noodsituatie die het Belgisch grondgebied bedreigt
- de opdrachten en de bevoegdheden van elke hulpverlener vastleggen
Om de uitvoeringskosten van dit plan te dekken, is er een Nucleair Fonds. Dit fonds wordt gespijsd door de financiële bijdragen van de kernenergieproducenten.
top
Een noodplan bepaalt de bevoegdheden van alle betrokken partijen bij een nucleaire of radiologische noodsituatie.
Het beheer van deze noodplanning is een gedeelde bevoegdheid tussen de Civiele Veiligheid en het Crisiscentrum van de FOD Binnenlandse Zaken. De Algemene Directie van de Civiele Veiligheid is meer bepaald belast met het operationele karakter van de planning.
De laatste jaren zijn er verscheidene veranderingen doorgevoerd in de organisatie van de noodplanning. In uitvoering van het nieuwe koninklijk besluit van 16 februari 2006 (Pdf 59 Ko), zullen de oude noodplannen op termijn vervangen worden door nood- en interventieplannen (algemene en specifieke), monodisciplinaire interventieplannen en interne noodplannen.
De nood- en interventieplanning gebeurt momenteel op drie niveaus : gemeentelijk, provinciaal en federaal.
- De provinciegouverneurs zijn verantwoordelijk voor de goedkeuring van de verschillende gemeentelijke nood- en interventieplannen
- De Algemene Directie van de Civiele Veiligheid is belast met de provinciale plannen, in samenwerking met de Algemene Directie van het Crisiscentrum
- Het Crisiscentrum werkt – in overleg met de Civiele Veiligheid – de federale nood- en interventieplannen uit
top